Bankalar, telefon operatörleri, alışveriş siteleri, hastaneler ve işverenler hakkımızda çok sayıda kişisel veri işler. KVKK, bu verilerin sahibi olan ilgili kişiye, verileri üzerinde söz hakkı tanıyan bir dizi hak sağlar. Bu haklar, belirli bir usule uyularak veri sorumlusuna yapılacak başvuru ile kullanılır.
İlgili kişinin hakları
KVKK’nın 11. maddesine göre herkes, veri sorumlusuna başvurarak kendisiyle ilgili:
- Kişisel verilerinin işlenip işlenmediğini öğrenme,
- İşlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
- İşlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
- Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
- Eksik veya yanlış işlenmiş olması hâlinde bunların düzeltilmesini isteme,
- Kanunda öngörülen şartlar çerçevesinde kişisel verilerin silinmesini veya yok edilmesini isteme,
- Düzeltme, silme veya yok etme işlemlerinin, kişisel verilerin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
- İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle kişinin kendisi aleyhine bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
- Kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğraması hâlinde zararın giderilmesini talep etme
haklarına sahiptir.
Başvuru nasıl yapılır?
Başvuru, Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ uyarınca şu yollardan biriyle yapılabilir:
- Yazılı olarak (ıslak imzalı dilekçe),
- Kayıtlı elektronik posta (KEP) adresi aracılığıyla,
- Güvenli elektronik imza veya mobil imza ile,
- İlgili kişi tarafından veri sorumlusuna daha önce bildirilen ve veri sorumlusunun sisteminde kayıtlı bulunan elektronik posta adresi kullanılarak,
- Başvuru amacına yönelik geliştirilmiş bir yazılım veya uygulama vasıtasıyla.
Başvuruda bulunması gereken bilgiler:
- Ad, soyad ve başvuru yazılı ise imza,
- T.C. kimlik numarası (yabancılar için uyruk, pasaport veya kimlik numarası),
- Tebligata esas yerleşim yeri veya iş yeri adresi,
- Varsa bildirime esas elektronik posta adresi, telefon ve faks numarası,
- Talep konusu.
Talebin açık ve anlaşılır olması, cevap süresinin etkin kullanılmasını sağlar.
Cevap süresi: 30 gün
Veri sorumlusu, başvuruyu talebin niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde ücretsiz olarak sonuçlandırır. Ancak işlemin ayrıca bir maliyet gerektirmesi hâlinde, Kurulca belirlenen tarifedeki ücret alınabilir. Başvurunun veri sorumlusunun hatasından kaynaklanması hâlinde alınan ücret iade edilir.
Veri sorumlusu, talebi kabul edebilir veya gerekçesini açıklayarak reddedebilir. Cevap, yazılı olarak veya elektronik ortamda bildirilir.
Başvuru reddedilirse: Kurula şikâyet
Başvurunun;
- Reddedilmesi,
- Verilen cevabın yetersiz bulunması,
- Süresinde cevap verilmemesi
hâllerinde ilgili kişi, veri sorumlusunun cevabını öğrendiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na şikâyette bulunabilir.
Önemli: Kurula şikâyet yoluna gidilebilmesi için önce veri sorumlusuna başvurulmuş olması gerekir. Doğrudan Kurula yapılan şikâyetler, bu yol tüketilmeden incelenmez.
Kurulun değerlendirmesi
Kurul, şikâyeti inceler ve bir ihlalin varlığını tespit ederse veri sorumlusuna hukuka aykırılıkların giderilmesini emreder ve gerekirse idari para cezası uygular. Kurul kararlarına karşı idare mahkemesinde dava açılabilir.
Kurul, ilgili kişiye tazminat ödenmesine karar veremez. Zarara uğrayan ilgili kişi, tazminat talebini genel hükümlere göre mahkemede ileri sürmelidir.
Pratik örnekler
- Bir alışveriş sitesinden artık ticari ileti almak istemiyorsanız, onayınızı geri alabilir ve verilerinizin silinmesini talep edebilirsiniz.
- Eski işvereninizin hakkınızda hangi verileri sakladığını öğrenmek için başvuru yapabilirsiniz.
- Kredi başvurunuz otomatik bir puanlama sistemiyle reddedildiyse, bu sonuca itiraz edebilirsiniz.
İlgili kişi hakları, doğru usulle kullanıldığında kişisel veriler üzerinde etkili bir kontrol imkânı sağlar. Başvurunun yazılı ve belgeli yapılması, olası bir Kurul şikâyetinde ispat kolaylığı sağlar.