Sigorta şirketleriyle yaşanan uyuşmazlıkların çözümünde mahkemelere alternatif olarak öngörülen yollardan biri Sigorta Tahkim Komisyonu’dur. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ile kurulan Komisyon, sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkları, sigorta alanında uzman hakemler aracılığıyla çözer.
Kimler başvurabilir?
Komisyona;
- Sigortalılar ve sigorta ettirenler,
- Sigorta sözleşmesinden yararlanan lehtarlar,
- Sigorta sözleşmesinden doğan zarar nedeniyle hak sahibi olan üçüncü kişiler (örneğin trafik kazasında zarar gören kişiler)
başvurabilir. Sigorta şirketlerinin kendi aralarındaki uyuşmazlıklar ve sigorta şirketlerinin sigortalılara karşı açacağı talepler kural olarak bu kapsamda değildir.
Hangi uyuşmazlıklar için başvurulabilir?
Komisyona, Komisyona üye sigorta şirketleriyle yaşanan ve sigorta sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklar için başvurulabilir. Örneğin:
- Zorunlu trafik sigortası kapsamındaki hasar, değer kaybı ve bedensel zarar talepleri,
- Kasko hasar ödemesinin reddi veya eksik ödenmesi,
- Konut, işyeri ve DASK sigortalarından doğan uyuşmazlıklar,
- Hayat, sağlık ve ferdi kaza sigortalarından doğan talepler.
Başvuru şartları
Komisyona başvurabilmek için öncelikle sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmış olması gerekir. Sigorta şirketinin:
- Başvuruyu reddetmesi,
- Talebi kısmen kabul etmesi,
- Kanunda öngörülen süre içinde cevap vermemesi
hâllerinde Komisyona başvurulabilir. Trafik kazalarında sigorta şirketine başvurudan itibaren 15 gün içinde cevap verilmemesi veya talebin karşılanmaması hâlinde tahkim yolu açılır.
Aynı uyuşmazlık için daha önce mahkemede dava açılmışsa, Komisyona başvurulamaz. Benzer şekilde Komisyona başvurulduktan sonra aynı uyuşmazlık için dava açılamaz.
Başvuru süreci
- Başvuru formu: Komisyonun internet sitesinden veya fiziki olarak başvuru formu doldurulur.
- Belgeler: Poliçe, sigorta şirketine yapılan başvuru ve cevap, hasar belgeleri, ekspertiz raporu, kaza tespit tutanağı, fatura ve fotoğraflar gibi belgeler eklenir.
- Başvuru ücreti: Uyuşmazlık tutarına göre belirlenen başvuru ücreti ödenir.
- Hakem görevlendirilmesi: Başvurunun ön incelemesinden sonra dosya bir hakeme veya hakem heyetine tevdi edilir.
- İnceleme: Hakem, kural olarak dosya üzerinden inceleme yapar; gerekirse bilirkişi incelemesine başvurur.
- Karar: Hakem, kanunda öngörülen süre içinde karar verir.
Komisyona başvuru avukat aracılığıyla da yapılabilir. Avukatla temsil edilen başvurularda, talebin kabulü hâlinde karşı taraf aleyhine vekâlet ücretine hükmedilir.
Tahkimin avantajları
- Hız: Tahkim süreci, mahkeme yargılamasına göre genellikle çok daha kısa sürede sonuçlanır.
- Uzmanlık: Hakemler, sigorta hukuku alanında deneyimli hukukçulardan oluşur.
- Düşük maliyet: Başvuru ücreti, mahkeme harçlarına göre genellikle daha düşüktür.
- Kararın icra edilebilirliği: Hakem kararları, mahkeme ilamı gibi icraya konulabilir.
Kararlara itiraz
Hakem kararları, kanunda belirlenen tutarın altındaki uyuşmazlıklarda kesindir. Bu tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda taraflar, karara karşı itiraz hakem heyetine başvurabilir. İtiraz hakem heyeti kararlarına karşı da belirli tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda kanun yoluna başvurmak mümkündür. Kesinlik sınırları her yıl güncellenmektedir.
Tahkim mi, dava mı?
Tahkim, özellikle belgeye dayalı ve hesaplama ağırlıklı uyuşmazlıklarda (örneğin değer kaybı veya hasar bedeli talepleri) hızlı ve etkili bir yoldur. Ancak tanık dinlenmesi gereken veya karmaşık delil değerlendirmesi gerektiren uyuşmazlıklarda mahkeme yolu daha uygun olabilir. Bu tercih, uyuşmazlığın niteliğine göre yapılmalıdır.
Sigorta Tahkim Komisyonu, doğru hazırlanmış bir başvuru dosyasıyla kısa sürede sonuç almayı mümkün kılan etkili bir çözüm yoludur.