Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları ve yabancı uyruklu mirasçılar, Türkiye’deki miras işlemleri için çoğu zaman Türkiye’ye gelmek zorunda olduklarını düşünür. Oysa usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletname ile mirasçılık belgesinin alınmasından taşınmazın satışına kadar işlemlerin büyük bölümü Türkiye’ye gelmeden yürütülebilir.
Hangi ülkenin hukuku uygulanır?
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) uyarınca:
- Miras, kural olarak miras bırakanın ölüm anındaki millî hukukuna tabidir.
- Ancak Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır.
Bu nedenle yabancı uyruklu bir kişi ölmüş olsa bile, Türkiye’deki taşınmazlarının kimlere ve hangi oranlarda geçeceği Türk Medeni Kanunu’na göre belirlenir.
Vekâletname nasıl verilir?
Yurt dışında bulunan mirasçılar vekâletnameyi iki şekilde verebilir:
- Türk konsoloslukları: Bulunulan ülkedeki Türk konsolosluğunda düzenlenen vekâletname, Türkiye’de doğrudan geçerlidir.
- Yabancı noter ve apostil: Bulunulan ülkenin noterinde düzenlenen vekâletnamenin apostil şerhi taşıması (Lahey Konvansiyonu’na taraf ülkeler için) ve Türkiye’de yeminli tercüman tarafından tercüme edilerek noter onayından geçirilmesi gerekir.
Vekâletnamede, yapılacak işlemlerin açıkça belirtilmesi önemlidir. Örneğin mirasçılık belgesi alma, mirası reddetme, veraset vergisi beyannamesi verme, intikal, satış, banka hesaplarından para çekme ve dava açma yetkileri ayrı ayrı yazılmalıdır. Tapu işlemleri için vekâletnamede vekâlet verenin fotoğrafının bulunması gerekir.
Adım adım miras işlemleri
- Mirasçılık belgesi: Noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınır. Yabancı uyruklu mirasçıların bulunduğu durumlarda genellikle mahkeme yoluna başvurulur.
- Veraset ve intikal vergisi beyannamesi: Mirasçıların yurt dışında bulunması hâlinde beyanname verme süresi, Türkiye’deki mirasçılara göre daha uzundur. Beyanname vekil aracılığıyla verilebilir.
- Banka hesapları: Mirasçılık belgesi ve vergi dairesinden alınacak ilişik kesme belgesi ile bankalardaki mevduat çekilebilir.
- Tapuda intikal: Taşınmazlar mirasçılar adına tescil edilir.
- Paylaşım veya satış: Mirasçılar arasında anlaşma sağlanırsa taşınmaz paylaşılır veya satılır; anlaşma yoksa dava yoluna gidilir.
Yabancı uyruklu mirasçıların taşınmaz edinimi
Yabancı uyruklu mirasçılar, Türkiye’deki taşınmazları miras yoluyla edinebilir. Ancak yabancıların taşınmaz edinimine ilişkin kanuni sınırlamalar miras yoluyla edinimde de dikkate alınır. Sınırlamalara aykırı durumlarda taşınmazın tasfiye edilmesi gündeme gelebilir.
Doğumla Türk vatandaşı olup sonradan izinle Türk vatandaşlığından çıkanlar (Mavi Kart sahipleri), Türk Vatandaşlığı Kanunu uyarınca taşınmaz edinimi ve miras bakımından kural olarak Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlanmaya devam eder.
Yabancı mahkeme kararları
Yurt dışında alınmış bir veraset belgesi veya miras paylaşımına ilişkin bir mahkeme kararının Türkiye’de kullanılabilmesi için, kararın niteliğine göre tanıma veya tenfiz davası açılması gerekebilir. Uygulamada Türkiye’deki taşınmazlar için çoğu zaman Türk mahkemelerinden yeniden mirasçılık belgesi alınması daha pratik bir çözümdür.
Mirasın reddi
Yurt dışındaki mirasçılar da mirası üç ay içinde reddedebilir. Ret beyanı, Türk konsolosluğu aracılığıyla veya mirası ret yetkisini açıkça içeren vekâletname ile avukat aracılığıyla miras bırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine yapılır. Ayrıntılar için mirasın reddi yazımıza bakabilirsiniz.
Çevrimiçi görüşme imkânı
Yurt dışında yaşayan müvekkillerimizle görüşmelerimizi çevrimiçi olarak yapıyor, belgelerin hazırlanması ve gönderilmesi sürecinde rehberlik ediyoruz. Belgeler hazır olduğunda işlemlerin büyük bölümü vekâletname ile Türkiye’de takip edilebilir.
Yurt dışında yaşayan mirasçılar için en kritik adım, vekâletnamenin eksiksiz ve doğru kapsamda hazırlanmasıdır. Eksik yetki içeren bir vekâletname, yeni bir vekâletname için aylar kaybedilmesine neden olabilir.